Ten słownik zebrałem dla właścicieli firm, którzy chcą rozumieć, za co płacą i o czym mówi ich agencja albo freelancer. 116 pojęć z SEO, reklamy, stron internetowych i AI — wyjaśnionych po ludzku, z przykładami z praktyki i odpowiedziami na najczęstsze pytania.
Nie mam jeszcze takiego hasła. Napisz, co chcesz, żebym wyjaśnił — dopiszę je.
SEO na stronie (on-page)
- Atrybut ALTTekst opisujący obrazek w kodzie strony — dla czytników ekranu, gdy grafika się nie wczyta, i dla Google.
- Audyt strony WWWPrzegląd strony pod kątem techniki, treści, SEO i UX — z listą konkretnych poprawek ułożonych według ważności.
- Canonical (link kanoniczny)Znacznik wskazujący Google główny adres strony, gdy ta sama treść jest dostępna pod kilkoma URL-ami.
- Core Web VitalsTrzy wskaźniki Google — LCP, INP i CLS — mierzące szybkość ładowania, reakcję na kliknięcia i stabilność strony.
- Fraza lokalnaFraza lokalna to zapytanie łączące usługę lub produkt z miejscem, np. „fryzjer Gdynia” lub „weterynarz w pobliżu”.
- Fraza long tail (fraza długiego ogona)Fraza long tail to dłuższe, szczegółowe zapytanie o małym ruchu, ale niskiej konkurencji i wysokiej skłonności do zakupu.
- Fraza sprzedażowaFraza sprzedażowa to zapytanie z intencją zakupową, np. „kanapa narożna cena” — wpisuje je ktoś gotowy kupić lub zamówić usługę.
- Kanibalizacja SEOSytuacja, w której kilka podstron tej samej witryny walczy o te same frazy, przez co żadna nie osiąga pełni swoich możliwości w Google.
- Link dofollowZwykły odnośnik bez atrybutów nofollow, sponsored czy ugc, który Google może śledzić i uwzględniać przy ocenie strony docelowej.
- Link nofollowOdnośnik z atrybutem rel="nofollow", który mówi Google, że nie jest rekomendacją; od 2019 roku to dla wyszukiwarki tylko wskazówka.
- Linkowanie wewnętrzneSieć odnośników między podstronami jednej witryny, która ułatwia nawigację i pokazuje Google, które strony są najważniejsze.
- Meta descriptionKrótki opis strony w kodzie HTML, który Google może pokazać w wynikach wyszukiwania pod tytułem — zachęca do kliknięcia.
- Meta titleTytuł strony w znaczniku <title>, wyświetlany na karcie przeglądarki i jako klikalny nagłówek wyniku w Google.
- NoindexDyrektywa w kodzie strony lub nagłówku HTTP, która mówi Google, żeby nie pokazywał danej podstrony w wynikach wyszukiwania.
- Plik robots.txtPlik tekstowy w katalogu głównym domeny, który podpowiada robotom wyszukiwarek, których części strony nie powinny skanować.
- Rank MathWtyczka SEO do WordPressa: meta tagi, mapa witryny, dane strukturalne i ocena treści pod wybrane frazy.
- SitemapPlik (zwykle XML) z listą adresów strony, który podpowiada wyszukiwarkom, jakie podstrony istnieją i kiedy się zmieniły.
- Słowa kluczoweWyrazy i zwroty wpisywane w wyszukiwarkę; w SEO pokazują, jakim językiem mówią klienci i pod jakie zapytania tworzyć podstrony.
- Widoczność stronyMiara tego, jak często i jak wysoko strona pojawia się w wynikach wyszukiwania na frazy związane z jej tematyką.
- Yoast SEOPopularna wtyczka SEO do WordPressa: tytuły i opisy meta, mapa witryny, dane strukturalne i analiza treści.
Linki i SEO poza stroną (off-site)
- AnchorKlikalny tekst linku — podpowiada użytkownikowi i Google, czego dotyczy strona, na którą link prowadzi.
- Artykuły sponsorowanePłatne publikacje w cudzych serwisach, które opisują firmę i zwykle zawierają link do jej strony.
- BacklinkLink z innej strony prowadzący do Twojej witryny — dla Google sygnał zaufania i jeden z czynników pozycji.
- Disavow ToolDisavow Tool to narzędzie Google, w którym zgłaszasz linki lub domeny, których Google ma nie uwzględniać przy ocenie Twojej strony.
- Guest postingGuest posting to publikowanie artykułów jako gość na cudzym blogu lub portalu — dla rozpoznawalności, nowych czytelników i linku do strony.
- Link juicePotoczna nazwa wartości, jaką strona przekazuje innym stronom przez linki — im lepsze źródło, tym większe wsparcie dla celu.
- LinkbuilderOsoba, która zdobywa dla strony linki z innych witryn, żeby wzmocnić jej wiarygodność w Google i poprawić pozycje.
- Linki NAPWzmianki o firmie z jej nazwą, adresem i telefonem w katalogach i serwisach — spójne dane pomagają Google zaufać firmie.
- Linkowanie zewnętrzneOdnośniki łączące Twoją stronę z innymi domenami — przede wszystkim linki przychodzące, które Google traktuje jak polecenia.
- Zaplecze SEOStrony tworzone głównie po to, by linkować do pozycjonowanej witryny — skuteczne bywa, ale łamie zasady Google dotyczące linków.
Algorytmy Google
- BERT (algorytm Google)Model językowy, dzięki któremu Google rozumie zapytania w kontekście całego zdania, a nie jako zbiór pojedynczych słów.
- E-E-A-TE-E-A-T to kryteria jakości Google: doświadczenie, wiedza, autorytet i wiarygodność autora oraz strony.
- Google Mobile-First IndexingMobile-first indexing oznacza, że Google indeksuje i ocenia stronę na podstawie jej wersji mobilnej — dziś dotyczy to wszystkich stron.
- PageRankAlgorytm Google oceniający ważność strony na podstawie liczby i jakości linków, które do niej prowadzą.
Narzędzia SEO i analityka
- AhrefsPłatne narzędzie SEO do analizy linków, słów kluczowych i widoczności — Twojej strony i konkurencji.
- Domain AuthorityDomain Authority to wskaźnik firmy Moz (1–100) szacujący siłę domeny na podstawie linków — to nie jest metryka Google.
- Google Analytics 4 (GA4)Google Analytics 4 to bezpłatne narzędzie Google do analizy ruchu i zachowań na stronie, oparte na zdarzeniach; następca Universal Analytics.
- Google Search ConsoleGoogle Search Console to bezpłatne narzędzie Google pokazujące widoczność strony w wyszukiwarce, zapytania, kliknięcia i błędy indeksowania.
- Indexing APIIndexing API to interfejs Google do szybkiego zgłaszania zmian podstron — oficjalnie tylko dla ofert pracy i transmisji na żywo.
- onCrawlChmurowe narzędzie do technicznego audytu SEO, które łączy skanowanie witryny z analizą logów serwera — idealne dla dużych serwisów.
- Screaming FrogProgram, który skanuje stronę jak robot wyszukiwarki i wyłapuje błędy techniczne: 404, przekierowania, braki w meta tagach.
- SemrushPłatna platforma SEO i PPC do badania fraz, analizy konkurencji i linków, monitoringu pozycji oraz audytu technicznego.
- SEMSTORMPolskie narzędzie do analizy fraz, widoczności i konkurencji, monitoringu pozycji oraz pisania treści pod SEO.
- SenutoPolska platforma SEO do mierzenia widoczności w Google, badania słów kluczowych, analizy konkurencji i planowania treści.
Strony internetowe i technika
- Above the FoldCzęść strony widoczna od razu po jej otwarciu, bez przewijania — miejsce na najważniejszy komunikat i przycisk.
- Adres IPNumeryczny adres urządzenia lub serwera w sieci — domena strony to tylko łatwa do zapamiętania nazwa dla adresu IP.
- Adres URLPełny adres konkretnej strony lub pliku w internecie — od protokołu, przez domenę, po ścieżkę i parametry.
- AMPFramework do budowy uproszczonych, szybkich stron mobilnych — dziś niszowy i niewymagany przez Google.
- Aplikacja webowaProgram działający w przeglądarce, bez instalacji — pozwala np. rezerwować terminy, liczyć wyceny czy obsługiwać panel klienta.
- Błąd 404Kod odpowiedzi serwera oznaczający, że strona pod danym adresem nie istnieje — np. po usunięciu lub zmianie URL.
- Błędy 5XXKody błędów HTTP (500, 502, 503, 504) oznaczające, że serwer nie mógł obsłużyć poprawnego żądania.
- CMSSystem do zarządzania treścią strony — pozwala edytować teksty, zdjęcia i podstrony bez programowania.
- cPanelPanel do zarządzania hostingiem przez przeglądarkę — pliki, bazy danych, poczta, domeny, SSL i kopie zapasowe.
- DirectAdminDirectAdmin to lekki panel do zarządzania hostingiem przez przeglądarkę: domeny, poczta, bazy danych, SSL i pliki strony.
- DiviDivi to motyw i wizualny kreator stron dla WordPressa od Elegant Themes, pozwalający budować podstrony bez kodowania.
- ElementorElementor to wtyczka do WordPressa pozwalająca budować i edytować strony wizualnie, metodą przeciągnij i upuść, bez kodowania.
- FTPFTP to protokół do przesyłania plików między komputerem a serwerem strony; dziś warto używać jego szyfrowanych odmian SFTP lub FTPS.
- Hosting WWWHosting WWW to wynajem miejsca na serwerze, na którym działa Twoja strona — razem z pocztą, certyfikatem SSL i panelem zarządzania.
- hreflangHreflang to oznaczenie w kodzie, które wskazuje Google wersje językowe i regionalne strony oraz to, którą pokazać danemu użytkownikowi.
- .htaccess.htaccess to plik konfiguracyjny serwera Apache, w którym ustawia się m.in. przekierowania 301, wymuszanie HTTPS i ochronę katalogów.
- Indeksacja w GoogleIndeksacja w Google to dodanie podstrony do bazy wyszukiwarki — bez niej strona nie może pojawić się w wynikach wyszukiwania.
- JoomlaDarmowy system CMS o otwartym kodzie, na którym zbudujesz stronę firmową, portal z kontami użytkowników czy sklep.
- Podstrony w serwisiePojedyncza strona w obrębie witryny, z własnym adresem URL i treścią — np. oferta, cennik, kontakt czy wpis na blogu.
- SSLSzyfrowanie połączenia przeglądarki ze stroną (dziś technicznie TLS) i certyfikat, dzięki któremu strona działa przez HTTPS.
- WPFormsWtyczka do WordPressa do tworzenia formularzy kontaktowych, zapisów, ankiet i płatności metodą „przeciągnij i upuść”.
- WPMLPłatna wtyczka do WordPressa, która pozwala prowadzić stronę w wielu językach, z osobnymi adresami i znacznikami hreflang.
Reklama i marketing
- CopywritingPisanie tekstów, które prowadzą czytelnika do działania — kontaktu, zakupu, zapisu lub kliknięcia.
- CPAKoszt pozyskania jednej konwersji, np. zakupu lub zapytania — liczony jako wydatki na reklamę podzielone przez liczbę konwersji.
- CPCKoszt jednego kliknięcia w reklamę — płacisz tylko wtedy, gdy ktoś faktycznie przejdzie na Twoją stronę.
- CPMKoszt tysiąca wyświetleń reklamy — model typowy dla kampanii zasięgowych, w którym nie płacisz za kliknięcia.
- CTA (wezwanie do działania)Wezwanie do działania — przycisk lub link, który mówi odbiorcy, co ma zrobić dalej: zadzwonić, zapisać się, kupić.
- CTRCTR to procent osób, które kliknęły w link, reklamę lub wynik Google spośród wszystkich, którzy go zobaczyli.
- Generowanie leadów (lead generation)Generowanie leadów to pozyskiwanie kontaktów do osób zainteresowanych ofertą — przez formularze, telefony, zapisy czy pobrania materiałów.
- GetResponseGetResponse to polska platforma do e-mail marketingu: newslettery, automatyczne sekwencje maili, landing page’e i webinary.
- Google AdsGoogle Ads to system reklamowy Google: płatne reklamy w wyszukiwarce, na YouTube, w Mapach i na stronach partnerskich, zwykle płatne za kliknięcie.
- Grupa docelowaGrupa docelowa to osoby lub firmy, do których kierujesz ofertę i komunikację — ci, którzy najczęściej kupują lub najbardziej skorzystają.
- Kampania reklamowaZaplanowany zestaw działań promocyjnych z jednym celem, budżetem i czasem trwania, prowadzony w jednym lub kilku kanałach.
- Lokowanie produktu (product placement)Płatne umieszczenie produktu lub marki w filmie, programie albo materiale twórcy — zawsze z jawnym oznaczeniem współpracy.
- MailchimpPlatforma do e-mail marketingu: zbieranie subskrybentów, newslettery, segmentacja i automatyczne wiadomości w jednym narzędziu.
- MailingWysyłka wiadomości e-mail do wielu odbiorców naraz — newslettera, oferty czy promocji — tylko do osób, które się na to zgodziły.
- Marketing szeptany (buzz marketing)Działania, które skłaniają klientów do polecania marki znajomym i w sieci — skuteczne tylko wtedy, gdy są uczciwe i jawne.
- Marketing wirusowy (viral)Tworzenie treści, które odbiorcy sami udostępniają dalej, przez co przekaz rozchodzi się lawinowo bez płacenia za zasięg.
- Meta AdsSystem reklamowy Meta do płatnych reklam na Facebooku, Instagramie i w Messengerze, z targetowaniem wg lokalizacji i zainteresowań.
- PixelYourSiteWtyczka do WordPressa, która instaluje piksele Meta, Google i TikToka oraz automatycznie wysyła do nich zdarzenia, np. zakupy.
- Program lojalnościowySystem nagradzania klientów za powracanie — punkty, rabaty lub przywileje w zamian za kolejne zakupy, wizyty i polecenia.
- Reklama ATL (Above The Line)Reklama w mediach masowych — TV, radiu, prasie i na billboardach — budująca rozpoznawalność marki u szerokiej publiczności.
- Reklama BTL (Below The Line)Działania promocyjne kierowane bezpośrednio do wybranej grupy: ulotki, eventy, sampling, mailing czy programy lojalnościowe.
- Reklama natywna (native advertising)Reklama dopasowana formą do miejsca, w którym się wyświetla — wygląda jak treść, ale musi być oznaczona jako sponsorowana.
- Reklama TTL (Through The Line)Strategia łącząca reklamę masową (ATL) z działaniami precyzyjnymi (BTL) w jedną spójną kampanię.
- RemarketingWyświetlanie reklam osobom, które już odwiedziły Twoją stronę lub miały kontakt z firmą, ale nie wykonały oczekiwanej akcji.
- RetargetingPonowne docieranie z reklamą do osób, które odwiedziły stronę lub są klientami, ale nie kupiły — niemal synonim remarketingu.
- ROAS (Return on Ad Spend)Wskaźnik pokazujący, ile przychodu przyniosła każda złotówka wydana na reklamę: przychód z kampanii podzielony przez jej koszt.
- Slogan reklamowyKrótkie, łatwe do zapamiętania hasło, które streszcza najważniejszą obietnicę lub charakter marki albo kampanii.
- TaboolaPlatforma reklamy natywnej, która wyświetla sponsorowane treści w boksach „Polecane dla Ciebie” pod artykułami na portalach.
Sztuczna inteligencja
- Asystent GoogleGłosowy asystent Google odpowiadający na pytania i wykonujący polecenia — obecnie zastępowany przez Gemini.
- ChatGPTCzatbot OpenAI oparty na modelu językowym — odpowiada na pytania, pisze teksty i coraz częściej poleca firmy.
- ChunkFragment dokumentu, na które dzieli się tekst, żeby AI mogła go przeszukać i zacytować — od kilku zdań do kilku akapitów.
- Claude CodeAsystent AI firmy Anthropic, który pracuje bezpośrednio na plikach projektu: czyta kod, wprowadza zmiany, uruchamia polecenia i testy.
- DeepSeekDeepSeek to chińska firma AI i rodzina jej modeli językowych z otwartymi wagami, konkurencyjnych wobec ChatGPT przy niższych kosztach.
- Model językowyProgram AI wytrenowany na ogromnej ilości tekstu, który przewiduje kolejne słowa i dzięki temu pisze, streszcza i odpowiada na pytania.
- PromptPolecenie lub pytanie wpisane do narzędzia AI. Od tego, jak je opiszesz, zależy w dużej mierze jakość odpowiedzi.
- RAGMetoda, w której model AI przed odpowiedzią wyszukuje fragmenty z wybranych dokumentów i opiera na nich odpowiedź — zamiast zgadywać z pamięci.
- Visual Studio CodeDarmowy edytor kodu Microsoftu, dziś także główne miejsce pracy z asystentami AI, takimi jak GitHub Copilot czy Claude Code.
- AI Overviews (Przegląd od AI)Odpowiedź generowana przez AI nad zwykłymi wynikami Google, złożona z treści kilku stron i opatrzona linkami do źródeł.
- AI Mode (Tryb AI)Tryb wyszukiwarki Google, w którym zamiast listy linków prowadzisz rozmowę z AI, a odpowiedzi powstają na podstawie wielu stron naraz.
- Agent AIProgram oparty na modelu językowym, który nie tylko odpowiada, ale sam wykonuje zadanie: planuje kroki, używa narzędzi i sprawdza efekt.
- CodexAgent AI od OpenAI, który sam pracuje w projekcie: czyta pliki, wprowadza zmiany, uruchamia testy i raportuje, co zrobił.
- GeminiAsystent i rodzina modeli AI od Google, wbudowana w Gmaila, Dokumenty, Dysk i wyszukiwarkę; napędza też AI Overviews i AI Mode.
- PerplexityWyszukiwarka oparta na AI, która odpowiada na pytania pełnymi zdaniami i dokłada do nich numerowane przypisy do źródeł.
- Deep ResearchTryb asystentów AI, w którym model sam przeszukuje dziesiątki źródeł przez kilka–kilkanaście minut i oddaje raport z przypisami.
- Otwarte wagi (open weights)Model AI, którego wagi (wyuczone parametry) udostępniono publicznie, więc można go pobrać i uruchomić na własnym serwerze.
- ClaudeAsystent i rodzina modeli AI firmy Anthropic, ceniona za naturalne teksty, analizę długich dokumentów i pracę agentów (Claude Code).
- GrokCzatbot AI od xAI (firmy Elona Muska), wbudowany w serwis X i mający dostęp do jego wpisów w czasie rzeczywistym.
Narzędzia do pracy i CRM
- ClickUpNarzędzie online do zarządzania zadaniami i projektami — listy, tablice, kalendarz, dokumenty i czat w jednym miejscu.
- HubSpotHubSpot to platforma CRM z darmową bazą kontaktów i płatnymi modułami do marketingu, sprzedaży, obsługi klienta i treści.
- NotionAplikacja do notatek, dokumentów i baz danych, w której zbudujesz firmową wiki, listę zadań, plan treści albo prosty CRM.
